بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین:
الحمدلله الذی لم یتخذ صاحبة و لا ولداً و لم یکن له شریک فی الملک ابداً و الصّلوة و السّلام علی سیّد الاولین و الاخرین محمّد و علی آله الاطیب و الامجد.
و بعد: اشاره به اموری چند را، در این دیباچه لازم دانستم:
امر اول:
اسامی کتابهایی که بیشتر مطالب کتاب از آنها نقل گردیده است:
اول: ترجمۀ فارسی عهد عتیق که آنرا ویلیام کلن ترجمه نموده است و بعداً در سال 1856 میلادی(1272هجری قمری) به فرمان مجمعی مشهور به بریتیش فارین بیبل سوسیتی در دارالسلطنۀ لندن در چاپخانۀ ویلیام واتس به چاپ رسیده است.
دوم:ترجمۀ فارسی عهد عتیق و جدید چاپ سال 1875.
سوم:ترجمۀ فارسی عهد جدید فقط چاپ سال 1878.
چهارم:ترجمۀ فارسی عهد جدید چاپ سال 1882.
پنجم:ترجمۀ فارسی جدید چاپ سال 1895.
ششم:ترجمۀ عربی چاپ بیروت در ماه تموز سال 1870.
هفتم:عهد جدید کلدانی سورت چاپ سال 1868 بادوات آمریکا.
هشتم:ایضاً کلدانی جدید چاپ 1886.
نهم:کلدانی قدیم چاپ شهر النورک آمریکا چاپ 1874 عهد جدید با زبور در یک مجلدند.
دهم:کتابهای پنجگانۀ تورات(اسفار خمسه)
یازدهم:کتاب یوشع و داوران به کلدانی جدید طبق سامری، تاریخ چاپ ندارد.
دوازدهم:تمام عهد عتیق به کلدانی عتیق و جدید طبق عبری و سورت.
سیزدهم:کتاب صلواتی«و تخمن یاتی و تشمشتی» که بعدا در چاپخانۀ ویلیام دروکلین در شهر لبسیک کشور نمسه به سال 1893 چاپ شده است.
چهاردهم:ظهور نورالانوار فارسی چاپ 1886.
پانزدهم:تفسیر آدام کلارک بر عهد عتیق و جدید که در لندن در سال 1851 چاپ شده است.
شانزدهم:تفسیر هورن محقق که در لندن سال 1822 برای بار سوم چاپ شده است.
هفدهم:تفسیر هنری و اسکات چاپ لندن.
هجدهم:تفسیر لاردنر چاپ 1827 در لندن در ده جلد.
نوزدهم:تفسیر دوالی ورجرد سینت چاپ لندن 1848.
بیستم:تفسیر هارسلی.
بیست و یکم:کتاب واتسن.
بیست و دوم:کتاب قتیقیسموس که برای بار سوم در ارومیه در سال 1885 چاپ شده است.
بیست و سوم: رسالۀ کشف الآثار فی قصص الانبیاء بنی که آنرا کشیشی خارجی به نام مریک در شهر ارومیه، از زبان انگلیسی به زبان فارسی ترجمه نموده است، مصنف این کتاب دکتر کیس کشیش اکسی میباشد که به فرمان لندن رلجس ترکت سوسیتی «که در سال هزار و هفتصد و نود و نه برقرار شده» در دارالسلطنه ادن بورگ محروسه در چاپخانۀ ئومس کنستیل در سال 1846 میلادی و 1262 هجری چاپ شده است.
و غیر از اینها کتابهای دیگری که در جای خود اسمشان ذکر خواهد شد.
و از کتابهای نسطوریها، از نواهیر و تفاسیر و تلوقیه و خود را که کتاب بزرگ و قدیمی است که اکثر کلمات و صفحاتش خراب شده است و آنقدر بزرگست که روزهای یکشنبه دو نفر آن را حمل نموده به کلیسای مارزعیا میبرند که در ارومیه در خانۀ قشه یوری موجود است و تا کنون این کتاب چاپ نشده است. پروتستانها میخواهند آنرا چاپ کنند ولی نسطوریها از ترس اینکه پروتستانها تحریف و کم و زیاد نمایند، چنانکه عادت پروتستانهاست،کتاب را به آنها نمیدهند.
فایده: بدانید که دگرگونی، تحریف، تغییر و اصلاح برای فرقۀ پروتستان امری طبیعی است، به همین خاطر میبینید که هر کتابی که از ایشان چاپ میشود در چاپ دوم، نسبت به چاپ اول تغییرات زیادی در آن واقع میشود یا مضامین دگرگون میشود، یا مطالب کم و زیاد میشود، و یا مطالب عقب و جلو میشوند، یا بخشها بلند و کوتاه میشوند.
پس زمانی که نقل قولها از کتابهای آنها با کتابهایی که اسمشان را آوردیم مقایسه شود، اگر از همان کتابهایی باشند که از آنها نقل شده اند، نقل مطابق خواهد بود، در غیر اینصورت مطابق نخواهد بود(منظور اینکه چاپهای سالهای دیگر از یک کتاب با چاپ کتابی که ما از آن استفاده میکنیم و نامشان را بالا گفتیم، متفاوت است) و هر کس که از عادت آنها خبر نداشته باشد، خیال خواهد کرد که ناقل اشتباه کرده است و حال آنکه اینطور نیست و پروتستانها کتابهای خود را تغییر داده اند، پس هر کس که بخواهد نقل قولهای ما را با کتابهای ایشان مقایسه کند، باید با همان چاپ و نسخه ای که ما نقل کردیم مقایسه کند و هر کس در نقل ما شکی داشته باشد، مقایسه کند، زیرا مطابقت خواهد دید، به شرط اینکه با همان نسخه که ما نقل کردیم مقایسه کند.
تذکر: زبان کلدانی یکی از زبانهای اصلی کتب مقدسی ایشان است، زیرا میگویند در ماجرا بخت النصر تمام کتابهای عهد عتیق خراب و نابود شدند و عزرا(ع) بعد از بازگشت از اسیری بابل، این کتابها را به زبان کلدانی تألیف و تصنیف نمود و این زبان فعلاً در میان سورت معروف به سریانی است و بر دو قسم است:عتیق و جدید. عتیق را کسی نمیداند مگر کشیشان بزرگوار! و جدید مورد استفادۀ همگان است و به همین خاطر بیشتر نقل قولهای ما به زبان جدید است که حجت بر همه باشد و مسیحیان میگویند: روح القدس برای نویسندگان عهد جدید، زبانی را معین نکرد، بلکه مضامین و معانی را به قلوب آنها القا نمود و آن مضامین و معانی به هر زبانی که ادا شود، کلام خداست، بنابراین ترجمه های فارسی، ترکی، هندی، سریانی، یونانی، کلدانی، روسی، انگلیسی، آلمانی، لاتینی، عربی و غیره که خودشان ترجمه نموده و چاپ کرده اند، به طور کامل برایشان حجت است.
امر دوم:
عادت علمای پروتستانت در نوشتن جواب مخالفین به این شکل است که با کمال دقت کتاب مخالف را که بر ردّ ایشان نوشته شده است، ولی نه با انصاف بلکه با دشمنی و نسنجیده؛ و اگر در تمام کتاب مخالف ایشان برای مثال ده سخن ضعیف پیدا شود که بتوانند بدان جواب دهند، خوشحال شده، فرصت را غنیمت میشمارند و برای به اشتباه انداختن افراد ناآگاه آن ده سخن را نقل کرده، پاسخ میدهند، پس از آن میگویند که تمام کتاب به همین شکل است و زمان ما ارزشمندتر از آن است که کتابی که به این شکل است را پاسخ گوییم و حال آنکه با نهایت جستجو در کتاب مخالف، به جز قدر مسطور را نیافته اند، پس از آن همان سخنان ضعیف مخالف را گرفته و جواب میدهند و سخنان قوی را به کل رها میکنند و حتی اشاره ای هم به آنها نمیکنند و تمام عبارات کتاب مخالف را در ردیه نقل نمینمایند تا وضعیت سخنان طرفین(منتقد و مدافع) بر بیننده آشکار شود، بلکه در نقل قول خیانت میکنند و کلام مخالف را تحریف میکنند و هدف اصلی آنها اینستکه بیننده و خواننده را به اشتباه بیندازند.
امر اول:
اسامی کتابهایی که بیشتر مطالب کتاب از آنها نقل گردیده است:
اول: ترجمۀ فارسی عهد عتیق که آنرا ویلیام کلن ترجمه نموده است و بعداً در سال 1856 میلادی(1272هجری قمری) به فرمان مجمعی مشهور به بریتیش فارین بیبل سوسیتی در دارالسلطنۀ لندن در چاپخانۀ ویلیام واتس به چاپ رسیده است.
دوم:ترجمۀ فارسی عهد عتیق و جدید چاپ سال 1875.
سوم:ترجمۀ فارسی عهد جدید فقط چاپ سال 1878.
چهارم:ترجمۀ فارسی عهد جدید چاپ سال 1882.
پنجم:ترجمۀ فارسی جدید چاپ سال 1895.
ششم:ترجمۀ عربی چاپ بیروت در ماه تموز سال 1870.
هفتم:عهد جدید کلدانی سورت چاپ سال 1868 بادوات آمریکا.
هشتم:ایضاً کلدانی جدید چاپ 1886.
نهم:کلدانی قدیم چاپ شهر النورک آمریکا چاپ 1874 عهد جدید با زبور در یک مجلدند.
دهم:کتابهای پنجگانۀ تورات(اسفار خمسه)
یازدهم:کتاب یوشع و داوران به کلدانی جدید طبق سامری، تاریخ چاپ ندارد.
دوازدهم:تمام عهد عتیق به کلدانی عتیق و جدید طبق عبری و سورت.
سیزدهم:کتاب صلواتی«و تخمن یاتی و تشمشتی» که بعدا در چاپخانۀ ویلیام دروکلین در شهر لبسیک کشور نمسه به سال 1893 چاپ شده است.
چهاردهم:ظهور نورالانوار فارسی چاپ 1886.
پانزدهم:تفسیر آدام کلارک بر عهد عتیق و جدید که در لندن در سال 1851 چاپ شده است.
شانزدهم:تفسیر هورن محقق که در لندن سال 1822 برای بار سوم چاپ شده است.
هفدهم:تفسیر هنری و اسکات چاپ لندن.
هجدهم:تفسیر لاردنر چاپ 1827 در لندن در ده جلد.
نوزدهم:تفسیر دوالی ورجرد سینت چاپ لندن 1848.
بیستم:تفسیر هارسلی.
بیست و یکم:کتاب واتسن.
بیست و دوم:کتاب قتیقیسموس که برای بار سوم در ارومیه در سال 1885 چاپ شده است.
بیست و سوم: رسالۀ کشف الآثار فی قصص الانبیاء بنی که آنرا کشیشی خارجی به نام مریک در شهر ارومیه، از زبان انگلیسی به زبان فارسی ترجمه نموده است، مصنف این کتاب دکتر کیس کشیش اکسی میباشد که به فرمان لندن رلجس ترکت سوسیتی «که در سال هزار و هفتصد و نود و نه برقرار شده» در دارالسلطنه ادن بورگ محروسه در چاپخانۀ ئومس کنستیل در سال 1846 میلادی و 1262 هجری چاپ شده است.
و غیر از اینها کتابهای دیگری که در جای خود اسمشان ذکر خواهد شد.
و از کتابهای نسطوریها، از نواهیر و تفاسیر و تلوقیه و خود را که کتاب بزرگ و قدیمی است که اکثر کلمات و صفحاتش خراب شده است و آنقدر بزرگست که روزهای یکشنبه دو نفر آن را حمل نموده به کلیسای مارزعیا میبرند که در ارومیه در خانۀ قشه یوری موجود است و تا کنون این کتاب چاپ نشده است. پروتستانها میخواهند آنرا چاپ کنند ولی نسطوریها از ترس اینکه پروتستانها تحریف و کم و زیاد نمایند، چنانکه عادت پروتستانهاست،کتاب را به آنها نمیدهند.
فایده: بدانید که دگرگونی، تحریف، تغییر و اصلاح برای فرقۀ پروتستان امری طبیعی است، به همین خاطر میبینید که هر کتابی که از ایشان چاپ میشود در چاپ دوم، نسبت به چاپ اول تغییرات زیادی در آن واقع میشود یا مضامین دگرگون میشود، یا مطالب کم و زیاد میشود، و یا مطالب عقب و جلو میشوند، یا بخشها بلند و کوتاه میشوند.
پس زمانی که نقل قولها از کتابهای آنها با کتابهایی که اسمشان را آوردیم مقایسه شود، اگر از همان کتابهایی باشند که از آنها نقل شده اند، نقل مطابق خواهد بود، در غیر اینصورت مطابق نخواهد بود(منظور اینکه چاپهای سالهای دیگر از یک کتاب با چاپ کتابی که ما از آن استفاده میکنیم و نامشان را بالا گفتیم، متفاوت است) و هر کس که از عادت آنها خبر نداشته باشد، خیال خواهد کرد که ناقل اشتباه کرده است و حال آنکه اینطور نیست و پروتستانها کتابهای خود را تغییر داده اند، پس هر کس که بخواهد نقل قولهای ما را با کتابهای ایشان مقایسه کند، باید با همان چاپ و نسخه ای که ما نقل کردیم مقایسه کند و هر کس در نقل ما شکی داشته باشد، مقایسه کند، زیرا مطابقت خواهد دید، به شرط اینکه با همان نسخه که ما نقل کردیم مقایسه کند.
تذکر: زبان کلدانی یکی از زبانهای اصلی کتب مقدسی ایشان است، زیرا میگویند در ماجرا بخت النصر تمام کتابهای عهد عتیق خراب و نابود شدند و عزرا(ع) بعد از بازگشت از اسیری بابل، این کتابها را به زبان کلدانی تألیف و تصنیف نمود و این زبان فعلاً در میان سورت معروف به سریانی است و بر دو قسم است:عتیق و جدید. عتیق را کسی نمیداند مگر کشیشان بزرگوار! و جدید مورد استفادۀ همگان است و به همین خاطر بیشتر نقل قولهای ما به زبان جدید است که حجت بر همه باشد و مسیحیان میگویند: روح القدس برای نویسندگان عهد جدید، زبانی را معین نکرد، بلکه مضامین و معانی را به قلوب آنها القا نمود و آن مضامین و معانی به هر زبانی که ادا شود، کلام خداست، بنابراین ترجمه های فارسی، ترکی، هندی، سریانی، یونانی، کلدانی، روسی، انگلیسی، آلمانی، لاتینی، عربی و غیره که خودشان ترجمه نموده و چاپ کرده اند، به طور کامل برایشان حجت است.
امر دوم:
عادت علمای پروتستانت در نوشتن جواب مخالفین به این شکل است که با کمال دقت کتاب مخالف را که بر ردّ ایشان نوشته شده است، ولی نه با انصاف بلکه با دشمنی و نسنجیده؛ و اگر در تمام کتاب مخالف ایشان برای مثال ده سخن ضعیف پیدا شود که بتوانند بدان جواب دهند، خوشحال شده، فرصت را غنیمت میشمارند و برای به اشتباه انداختن افراد ناآگاه آن ده سخن را نقل کرده، پاسخ میدهند، پس از آن میگویند که تمام کتاب به همین شکل است و زمان ما ارزشمندتر از آن است که کتابی که به این شکل است را پاسخ گوییم و حال آنکه با نهایت جستجو در کتاب مخالف، به جز قدر مسطور را نیافته اند، پس از آن همان سخنان ضعیف مخالف را گرفته و جواب میدهند و سخنان قوی را به کل رها میکنند و حتی اشاره ای هم به آنها نمیکنند و تمام عبارات کتاب مخالف را در ردیه نقل نمینمایند تا وضعیت سخنان طرفین(منتقد و مدافع) بر بیننده آشکار شود، بلکه در نقل قول خیانت میکنند و کلام مخالف را تحریف میکنند و هدف اصلی آنها اینستکه بیننده و خواننده را به اشتباه بیندازند.
